Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri (KUYEB) dergisi, 2001 yılında yayıma başlayan 2009'dan itibaren ise yılda 4 kez (Kış, Bahar, Yaz, Güz) Eğitim Danışmanlığı ve Araştırmaları, İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. (EDAM) tarafından yayımlanan hakemli bir dergidir. KUYEB'de, eğitimin tüm alanları ile ilgili görgül/ampirik,nitel araştırmalara, en son literatürü kapsamlı biçimde değerlendiren derlemelere, meta-analiz çalışmalarına, model önerilerine, olgu sunularına, tartışmalara ve benzeri özgün yazılara yer verilir.
Indexing-Abstracting
Academic Search Premier
Contents Pages in Education
Educational Research Abstracts Online [ERA]
Higher Education Research Data Collection [HERDC]
İçerik
Journal Citation Reports / Social Sciences Edition
ERIC
PsycINFO
ProQuest
Social Sciences Citation Index ®
Social Scisearch ®
Tubitak Sosyal Bilimler Veritabanı ile indekslenmekte ve / veya özetlerine yer verilmektedir.
KUYEB 9/2 Bahar 2009 içinde bulunan makaleler (16)
Duygu Yönetimine Bir Hizmet:
Ergen Öfke Değerlendirme Ölçeği
Türkçe Versiyonu (Adolescent Anger
Rating Scale - AARS) - A Service for Emotion Management: Turkish Version of the Adolescent Anger Rating Scale (AARS)
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu makalede, Ergen Öfke Değerlendirme Ölçeği (Adolescent Anger Rating Scale -
AARS)’nin Türkçe versiyonunu geliştirme çalışmaları sunulmaktadır.
Dr. McKinnie-Burney (2001) tarafından geliştirilen AARS’den “araçsal öfke, tepkisel öfke
ve öfke kontrolü” ve “toplam öfke” olmak üzere dört farklı boyutta puan elde edilmektedir.
Orijinali model alınarak yaş, cinsiyet, doğum sırası, kardeş sayısı, arkadaş sayısı, arkadaş
ilişki türüne göre AARS puanlarının analizi yapılmıştır.
Araştırmada sırasıyla Türkçe dilsel eş değerlik, güvenirlik ve geçerlik analizleri ayrı ayrı
çalışma grupları ile gerçekleştirilmiştir. AARS’nin Türkçe formu uygulamalarına toplam
beşyüzaltmışdokuz (306 kadın, 263 erkek) kişi katılmıştır. Dilsel eş değerlilik çalışmasında
önce İngilizce, iki hafta kadar sonra Türkçe form (N=40 lise, N=68 ergen) uygulanmış
ve puanlar arasında ilişki, puan ortalamaları arasında da anlamsız sonuç elde edilerek bir
Türkçe form elde edilmiştir. Güvenirlilik çalışmaları kapsamında (N=529, 316 kız, 223 erkek)
ergen ve yetişkin çalışma grupları için ayrı ayrı test tekrar test ve iç tutarlılık analizleri
yoluyla güvenirlik sınaması yapılmıştır. İstatistiki olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.
Geçerlilik kapsamında yapı geçerliği (madde toplam, madde hariç ve madde ayırt edicilik
analizleri) yapılmıştır. Elde edilen anlamlı istatistiki sonuçlara göre testin geçerli olduğuna
hükmedilmiştir.
Sonuç olarak, Ergen Öfke Değerlendirme Ölçeği (AARS)’nin Türkçe formunun onikiyirmiüç
yaş aralığında kullanılabileceği düşünülmektedir.
English
An individual's activities are closely related with his/her communication abilities. One's
awareness of his feelings and needs and to what extend he can control such feelings are
the key factors which effect communication abilities. Webster (1996) defines anger as, “a
strong emotion; a feeling that is oriented toward some real or supposed grievance.” Its
synonyms are “rage, displeasure, wrath.” Adolescence is a very important period in one's
life because it is when individuals start to have a place in the adult world, and when they
create their own relation manners. The focus of this study is to create a version of a tool,
which is originally developed in English and designed for a different culture. The current
study adapted the scale to another culture in order to measure one of our fundamental
feelings. The Adolescent Anger Rating Scale (AARS) is developed in 1994 by DeAnna
McKinnie Burney in the United States of America. This article discusses and analyzes the
AARS's reliability, validity and Turkish linguistic equivalence in detail. The AARS scores
are reported for total anger score and three subscales measuring the aspects of the adolescent's
typical anger response pattern as: Instrumental Anger, Reactive Anger, and Anger
Control. A group of 569 adolescents from different backgrounds, aged between 13-23
years, participated in the study (Togan, 2006). The study provided significant statistical
data for the Turkish version of the scale.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: A. Esra ASLAN*, Seyhan SEVİNÇLER-TOGAN**
* Marmara Üniversitesi, Atatürk Egitim Fakültesi, Egitim Bilimleri Bölümü Ögretim Üyesi.
** Uzman, Yalova Haci Ali Saruhan Ilkögretim Okulu, Rehber Ögretmeni.
Anahtar Kelimeler: Ergenlerde Öfke, Öfke, Öfke Ölçümü. - Anger in Adolescents, Anger, Anger Measurement
Alt Sosyoekonomik Düzeydeki Özel
Gereksinimli Olan ve Olmayan
İlköğretim Öğrencilerinin Sosyometrik
Statülerini Yordayan Değişkenler - Predictors of Sociometric Status for Low Socioeconomic Status Elementary Mainstreamed Students with and without Special Needs
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu araştırmanın amacı, alt sosyoekonomik düzeydeki özel gereksinimli olan ve olmayan
ilköğretim öğrencilerinin sosyometrik statülerini karşılaştırmak ve farklı değişkenlerin
(cinsiyet, yaş, fiziksel görünüm, sosyal beceriler, davranış problemleri ve akademik yeterlilik)
öğrencilerin sosyometrik statülerine etkilerini incelemektir. Bu araştırmaya ikinci,
üçüncü, dördüncü ve beşinci sınıfl ardan 96 özel gereksinimli ve 1090 özel gereksinimli
olmayan ilköğretim öğrencisi katılmıştır. Sosyometrik statülerini belirlemek için öğrencilere
Akran Tercihi ve Akran Derecelendirme Ölçeği sosyometrik ölçümleri uygulanmıştır.
Öğrencilerin sosyometrik statülerini etkileyen değişkenlere ilişkin veriler Öğrenci
Bilgi Formu, Fiziksel Görünüm Derecelendirme Formu ve Sosyal Beceriler Derecelendirme
Sistemi-Öğretmen Formu kullanılarak öğretmenlerden toplanmıştır. Araştırma
bulguları özel gereksinimli öğrencilerin özel gereksinimli olmayan akranlarına göre daha
az sıklıkla kabul edildiklerini ve daha fazla reddedildiklerini göstermiştir. Özel gereksinimli
öğrencilerin sosyal kabullerini akademik yeterlilik, fiziksel görünüm ve problem
davranışlar yordarken, sosyal retlerini problem davranışlar yordamıştır. Özel gereksinimli
olmayan öğrencilerin ise sosyal kabullerini akademik yeterlilik, sosyal beceriler, problem
davranışlar, fiziksel görünüm ve cinsiyet yordarken, sosyal retlerini problem davranışlar,
akademik yeterlilik ve fiziksel görünüm yordamıştır. Özel gereksinimli olan ve olmayan
öğrencilerin sosyal statülerini etkileyen değişkenlerin belirlenmesinin, özel gereksinimli
öğrencilerin sosyal kabullerini artırmayı amaçlayan eğitim/müdahale programlarının
hazırlanmasına ve uygulanmasına yardımcı olabileceği beklenmektedir.
English
The purpose of the present study is to compare the sociometric status of low socioeconomic
status elementary school students with and without special needs and investigate the effects
of different variables (gender, age, physical appearance, social skills, behavior problems, and
academic competence) on students' sociometric status. Elementary school students consisted of
96 with special needs and 1090 without special needs from grades 2, 3, 4, and, 5 participated in
this study. Students were administrated peer rating and peer nomination sociometric measures
to determine their sociometric status. Data related to the variables which influence students'
sociometric status were collected from teachers by a Student Information Form, the Physical
Appearance Rating Form and the Social Skills Rating System-Teacher Form. The results of the
study showed that students with special needs are less frequently accepted and more rejected
than their peers without special needs. For the group with special needs, academic competence,
physical appearance, and behavior problems predicted social acceptance, while social rejection
was predicted by behavior problems. For the group without special needs, academic competence,
social skills, behavior problems, physical appearance, and gender predicted social acceptance.
For the same group, social rejection was predicted by behavior problems, academic competence
and physical appearance. It is expected that determining the variables that affect the social status
of students with and without special needs may facilitate preparing and implementing the
educational/intervention programs which are intended to increase social acceptance of students
with special needs.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Berrin BAYDIK*, Hatice BAKKALOĞLU**
* Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü, Zihin Engelliler Öğretmenliği
Anabilim Dalı Öğretim Üyesi.
** Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü, Zihin Engelliler Öğretmenliği
Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi.
Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma, Özel Gereksinimli Olan ve Olmayan Öğrenciler, Sosyal Kabul, Sosyal Ret - Mainstreaming, Students with and without Special Needs, Social Acceptance, Social Rejection
Avrupa Birliğine Giriş Sürecinde
Türk ve Alman Üniversitelerindeki
Öğrencilerin Türkiye’ye İlişkin
Görüşlerinin Değerlendirilmesi - Opinions of Students at Turkish and German Universities on Turkey in the EU Accession Process
Özü Görüntüle
Türkçe
Türkiye’nin Avrupa Birliğine giriş için müracaatı çok uzun yıllara dayanmakta ve çok da tartışılan
bir konu olarak güncelliğini korumaktadır. Bu araştırma, Almanya’daki üniversite öğrencileri
ile Türk üniversite öğrencilerinin Avrupa Birliğine (AB) ilişkin Türkiye hakkındaki görüşlerini
almak için yapılmıştır. Araştırmaya Almanya’daki üniversite öğrencilerinin alınış nedeni,
Almanya’nın Avrupa’da Türklerin en fazla yaşadığı ve Türkleri en fazla tanıyan ülke olmasından
kaynaklanmaktadır. Araştırmaya, Almanya’da Bonn Üniversitesi Türkçe Mütercim Tercümanlık
ve Asya Dilleri Bölümünde öğrenim gören 226 öğrenci ile Türkiye’de İstanbul Marmara Üniversitesi
Atatürk Eğitim Fakültesi’nde okuyan 270 öğrenci katılmıştır. Araştırma verileri Dartan,
Nas, Akman ve Savran (2004) tarafından geliştirilen anketten yararlanılarak oluşturulan
bir anket yardımıyla toplanmıştır. Hazırlanan anket, yirmi yedi maddeden oluşmaktadır. Anket,
Türkçe ve Almanca olarak hazırlanmıştır. Anketteki beş madde kişisel bilgileri, on yedi madde
“evet, hayır, kararsızım, fikrim yok” ifadelerini içeren soru cümlelerinden oluşmuştur. Bu maddeler
“Türkiye’nin genel yapısı, Türkiye’nin ekonomik ve politik durumu, Türkiye’nin izlediği
dış politika ve Türkiye’nin AB’ye girişi ile ilgili genel görüşler” olmak üzere dört boyut altında
toplanmıştır. Diğer beş madde, katılımcıların birden fazla ya da tek seçeneği işaretleyecekleri
biçimde öğrencilerin değişik açılardan AB’ye yaklaşımlarını irdeleyen sorulardan oluşmuştur.
Elde edilen verilere göre, iki öğrenci grubunun verdiği cevaplar karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, Türk üniversite öğrencileri, Türkiye’deki temel sorunların;
sağlık, ekonomik, politik istikrarsızlıklar ve laiklik tartışmaları olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca
Türk öğrenciler, Türkiye’nin AB’ye girişinin çok uzun ve belki de hiç gerçekleşmeyecek bir süreç
olduğunu düşünmektedirler. Alman üniversite öğrencileri ise, Türkiye’nin AB’ye girişine daha
olumlu yaklaşmışlardır. Ancak Almanya’daki öğrenciler, Türkiye’nin AB’ye girişinde en önemli
engellerin din, nüfus ve ekonomik faktörler olduğu üzerinde durmuşlardır. Ayrıca Almanya’daki
öğrenciler, Türkiye’nin AB’ye giriş için hazır olduğunu da düşünmektedirler. Türk ve Alman
öğrenciler, Türkiye’nin laik, demokratik bir ülke olduğu görüşünde hemfikirdirler.
English
Turkey's candidacy for accession to the European Union (EU) dates back to many years
and is still a current and highly disputed issue. This study was conducted to determine
the opinions of students at Turkish and German universities on Turkey in relation to the
European Union. Two hundred twenty six German students participated in the study
from the departments of Turkish Translation and Interpretation and Asian Languages
at the University of Bonn, Germany, and 270 Turkish students participated in the study
from Ataturk Faculty of Education in Marmara University, Istanbul-Turkey. The research
data were collected through a questionnaire created by Dartan, Nas, Akman, and Savran
(2004). The questionnaire was prepared in both Turkish and German languages and consisted
of 27 items. Five items of the questionnaire aimed at the collection of personal data
and 17 items are responded with “yes, no, uncertain, no idea.” These items were categorized
under four dimensions consisting of “Turkey's general structure, Turkey's economic
and political situation, Turkey's foreign policy, and general opinions on Turkey's accession
to the EU.” The other 5 items consisted of multiple or one choice questions, which investigated
students' approach to the EU from different perspectives. According to the findings,
responses given by two groups of students have been interpreted comparatively. According
to the results of the study, Turkish students specified health issues, economic and political
instabilities, and debates over secularism as the fundamental problems in accession of
Turkey to the EU. Turkish students believe that Turkey's accession to the EU is a very long
process and perhaps a process that would never end. German students had a more positive
approach to Turkey's accession to the EU. However, students in Germany highlighted
religion, population, and economic factors as the most important obstacles to the accession
of Turkey to the EU. Furthermore, contrary to Turkish students, students in Germany
believe that Turkey is ready to join the EU. Both groups confirm that Turkey is a secular
and democratic country and that it provides a model for the other Islamic countries.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Nurhayat ÇELEBİ*
* Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Eğitim, Demokrasi, Politik Durum - European Union, Education, Democracy, Political Situation
Anne-Babası Boşanmış ve Boşanmamış
Olan Ergenlerde Yalnızlık ve Yaşam
Doyumu - Loneliness and Life Satisfaction in Adolescents with Divorced and Non-Divorced Parents
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu araştırmada, anne-babası boşanmış ve boşanmamış olan liseli ergenlerin yalnızlık ve
genel yaşam doyumu düzeyleri incelenmiştir. Araştırma, Denizli il merkezinde bulunan
383’ü anne-babası boşanmış ve 453’ü anne-babası boşanmamış olan toplam 836 lise öğrencisi
üzerinde yürütülmüştür. Veriler Yaşam Doyumu Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği
ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde hiyerarşik çoklu
regresyon analizi, MANOVA ve tek yönlü ANOVA uygulanmıştır. Araştırma bulgularına
göre, yalnızlığın yaşam doyumu üzerindeki olumsuz etkisi, anne-babası boşanmış olan
ergenlerde daha fazladır. Anne-babası boşanmış olan ergenler yalnızlık ve genel yaşam
doyumu açısından anne-babası birlikte olanlara göre daha dezavantajlıdır. Anne-babası
boşanmış olan ergenlerin yalnızlık ve genel yaşam doyumu düzeylerinde sadece kardeş
sayısına göre anlamlı fark bulunmuş; gerek yalnızlık ve gerekse genel yaşam doyumu düzeyleri
cinsiyet, sınıf, birlikte kaldığı ebeveyn, diğer ebeveyni görme sıklığı ve ergenin
anne-babası boşandığında bulunduğu yaşa göre anlamlı olarak farklılaşmamıştır.
English
In this study, loneliness and global life satisfaction levels among high school students with
divorced and non-divorced parents were examined. The study was conducted on a total of
836 high school students, 383 of whom comprised children with divorced parents and 453
comprised children with non-divorced parents in Denizli, Turkey. Th e data were obtained
using the Satisfaction with Life Scale-SWLS, UCLA Loneliness Scale and a Personal Information
Form. In the analysis of the data, hierarchical regression analyses, MANOVA,
and one-way ANOVA were performed. The findings of the study showed that loneliness
has higher negative effects on life satisfaction among adolescents with divorced parents.
Adolescents with divorced parents are more susceptible to loneliness and global life satisfaction
than are adolescents with non-divorced parents. A significant difference was
found in loneliness and global life satisfaction levels among adolescents with divorced
parents with respect to only number of siblings. Neither loneliness nor global life satisfaction
levels significantly differed with respect to gender, grade, residential parent, contact
frequency with the non-residential parent, and the age at the time of divorce.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Nazmiye ÇİVİTCİ*, Asım ÇİVİTCİ*, N. Ceren FİYAKALI**
* Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi.
** Denizli Mustafa Kaynak Anadolu Lisesi Rehber Öğretmeni.
Anahtar Kelimeler: Boşanma, Yalnızlık, Yaşam Doyumu, Ergenler - Divorce, Loneliness, Life Satisfaction, Adolescents
Öğretmenlerde Duygusal İşçilik Ölçeği
Geliştirme: Geçerlik ve Güvenirlik
Çalışması - The Development of the Teacher Emotional Labor Scale (TELS): Validity and Reliability
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu çalışmanın iki temel amacı vardır. Amaçlardan birincisi; kritik iş olayları sürecinde
ortaya çıkan duygusal düzenleme stratejilerine dayanarak, öğretmenlerin sergilediği duygusal
işçiliği belirlemeye yönelik ölçek geliştirmek (Öğretmenlerde Duygusal İşçilik Ölçeği,
ÖDİÖ) ve bu ölçeğin geçerlik-güvenirliğini ortaya koymaktır. İkinci amaç; duygusal
sapmanın duygusal işçilik yöntemlerinden biri olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini
incelemektir. Geliştirilen yirmi maddelik ölçeğin geçerliği ve güvenirliği ortaöğretim
öğretmenlerinden oluşan örneklem ile test edilmiştir. Çalışma örneklemi, Muğla
ilinde ortaöğretim kurumlarında çalışan ve idari görevi bulunmayan öğretmenler arasından
seçkisiz olarak, oransız küme yöntemiyle belirlenmiş 190 kişiden oluşmaktadır (102
erkek; 88 kadın). Bu öğretmenler farklı liselerde ve farklı dallarda çalışmakta ve ortalama
17,14 (SS = 8.80) yıl deneyime sahiptirler. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları; öğretmen
örnekleminde yüzeysel rol yapma, derinden rol yapma, otomatik duygu düzenleme ve
duygusal sapma olmak üzere önerilen dört boyutlu faktör yapısını destekler yöndedir. Ayrıca,
ÖDİÖ’nün yapısal ve ölçüt geçerliği ile alt ölçeklerin iç tutarlılığı (.70 ile .81 arası)
hakkında öncül veriler elde edilmiştir.
English
The current study had two main purposes. The first was to develop and validate an instrument
to measure emotional labor among teachers (Teacher Emotional Labor Scale, TELS)
with an emphasis on the emotion regulation strategies during critical work events. The second
was to investigate whether emotional deviance could be considered as one of the emotional
labor strategies. Th e developed 20-item self-report scale's validity and reliability was
tested within high school teachers. The sample for this study consisted of 190 high school
teachers working at various public schools in Mugla, Turkey (88 females and 102 males).
The teachers were employed on a full-time basis and held no administrative position. The
average work experience was 17.14 years (SD = 8.80). Confirmatory factor analysis results
supported the four dimensional structure of emotional labor separating surface acting, deep
acting, automatic emotion regulation, and emotional deviance in the current teacher sample.
Results also provided initial evidence for the construct validity, criterion validity and
internal consistency of the subscales (ranged from .70 to .81) of TELS.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Cem Şafak ÇUKUR*
* Muğla Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi
Anahtar Kelimeler: Duygusal İşçilik, Yüzeysel Rol Yapma, Derinden Rol Yapma, Otomatik Duygu Düzenleme,
Duygusal Sapma, Eğitim - Emotional Labor, Surface Acting, Deep Acting, Automatic Emotion Regulation, Emotional
Deviance, Education
Öğretmen Adaylarının Yer Bilimleri
Kavramları Hakkındaki Düşüncelerinin
İncelenmesi - An Investigation into the Understanding of Earth Sciences among Students Teachers
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu çalışmada sınıf öğretmeni adaylarının yer bilimleri derslerinde öğretilen kaya oluşumu
hakkındaki düşünceleri ve bilimsel anlayışlara göre farklı, bu düşüncelerin oluşum nedenleri
analiz edilmiştir. Çalışmada, kabul edilmiş bilimsel tanımlara göre farklı ya da hatalı
olan öğretmen adaylarının düşünceleri alternatif kavramlar olarak tanımlanmıştır. Örneklemini
24 sınıf öğretmeni adayının oluşturduğu çalışmada veri analizleri nitel olarak gerçekleştirilmiştir.
Çalışmada, öğretmen adaylarının çoğunun yer bilimleri konusunda lisans
seviyesinde bir ders almış olmalarına rağmen yer bilimleri öğretiminde sıklıkla karşılaşılan
dört temel alternatif kavram modeline sahip oldukları saptanmıştır. Kaya, uzay-zaman,
sabit Yerküre ve insan faktörü olarak belirlenen alternatif kavram kalıplarının oluşum nedenleri
incelenerek verimli bir öğretim için önerilerde bulunulmuştur.
English
In this article, the students teachers' opinions, including rock formation and improper
terms related to or different from these ideas, all of which are considered or must be
considered in geology classes, have been analyzed. Alternative conception is used to inform
our understanding of students teachers' ideas and describe any conceptual difficulties
which are different from or inconsistent with the accepted scientific definition. The
sample consists of 24 student teachers. We have stated that most student teachers have
different alternative conceptions in mind even though they have previously followed one
undergraduate Earth Sciences course. In order to explain the student teachers alternatives
conceptions regarding rock formation, four basic unconscious beliefs have been discovered
and described from the results of the analyses. These four beliefs, defined as: Rock - Scales
of Space and Time - Stable Earth - Human Intervention, are used with the purpose of
explaining the considered database outputs and alternative conceptions.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Burçkin DAL*
* İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi.
Anahtar Kelimeler: Öğretim, Yapılandırmacı Yaklaşım, Yer Bilimleri - Teaching, Constructivist Method, Earth Sciences
Akademik Erteleme ve Denetim
Odağının Duygusal Zekâ Açısından
İncelenmesi - An Investigation of Academic Procrastination, Locus of Control, and Emotional Intelligence
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ yeteneklerinin akademik erteleme
davranışı ve denetim odağı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmaya Selçuk Üniversitesinin
farklı fakültelerinde öğrenim görmekte olan 273’ü kız ve 162’si erkek olmak üzere
toplam 435 öğrenci katılmıştır. Öğrencilerin yaş ranjı 17-21 yaş arasında değişmekte olup
yaş ortalaması 20,19 (ss: 1.90)’dur. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Duygusal Zekâ
Ölçeği, Akademik Erteleme Ölçeği ve Denetim Odağı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Araştırma sonucu, üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ yeteneklerinden uyumluluk ve
stresle başaçıkma alt boyutlarının öğrencilerin akademik erteleme puanlarını anlamlı düzeyde
yordadığını göstermiştir (p<0.05). Duygusal zekâ yeteneklerinden uyumluluk ve
genel ruh durumu alt boyutunun ise öğrencilerin denetim odaklarını anlamlı düzeyde yordadığı
saptanmıştır (p<0.05). Duygusal zekâ yetenekleri ile akademik erteleme ve denetim
odağı puanları arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0.05; p<0.01). Sonuçlar,
ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.
English
In this research, the effects of emotional intelligence on the academic procrastination and
locus of control tendencies of a group of university students are investigated. The sample
of this study consists of 435 university students including 273 female students and 162
male students who were randomly selected from the population of Selçuk University
students. The age range of the students varies in between 17-21 years old and the mean
age is 20.19 years old. A personal information form, the Emotional Intelligence Scale, the
Academic Procrastination Scale and the Locus of Control Scale were administered to the
sample. Research findings show that the sub-scales of the Emotional Intelligence Scale,
adaptability and coping with stress, are highly correlated with the students' academic
procrastination tendency scores (p < .05). Secondly, it was found that the two sub-scales
of the Emotional Intelligence Scale, adaptability and general mood, could significantly
predict the students' locus of control scores (p < .05). Lastly, a negative correlation was found
between emotional intelligence skills and both academic procrastination (p < .05) and
locus of control (p < .01). The results were discussed in the light of the related literature.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: M. Engin DENİZ**, Zeliha TRAŞ***, Didem AYDOĞAN****
**Selçuk Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Eğitim Bölümü Öğretim Üyesi.
***Selçuk Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi.
****Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Araştırma Görevlisi
Anahtar Kelimeler: Akademik Erteleme, Denetim Odağı, Duygusal Zekâ - Academic Procrastination Behavior, Emotional Intelligence, Locus of Control
Geçmişi İmgelerle Yeniden Kurmak:
İlköğretim Düzeyinde Tarihsel İmgelem
Becerilerinin Kullanımı Üzerine
İkonografik Bir Analiz - The Reconstruction of the Past through Images: An Iconographic Analysis on the Historical Imagination Usage Skills of Primary School Pupils
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu çalışma, ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin tarihsel düşünme süreçlerinde imgelem
becerilerini nasıl işe koştuklarını ve bu yolla geçmişi nasıl kurguladıklarını tespit etmek
amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda İstanbul ili Kadıköy ilçesi sınırları içerisinde bulunan
bir ilköğretim okulunda, sosyal bilgiler dersi tarih konuları kapsamında bir sergi/
müze ziyareti gerçekleştirilmiş; sonrasında öğrencilerden tarihsel kaynakları kullanarak
imgelemlerinde oluşan geçmiş kurgularını resmetmeleri istenmiştir. Ortaya konulan elli
dokuz ürün/illüstrasyondan dokuzu, “amaçlı örnekleme” yöntemine göre örneklem olarak
seçilmiştir. Elde edilen veriler, nitel araştırma yöntemi kapsamında yer alan doküman incelemesi/
analizi tekniğine uygun olarak çözümlemiştir. Bu analiz sonucunda, bazı anakronik
bulgulara ulaşılsa da öğrencilerin geniş ölçüde tarihsel kaynakları kullanarak geçmişi
tarihsel bağlama uygun biçimde kurgulama becerisi gösterebildikleri, tarihsel kaynakların
öğrencilerin tarihsel imgelem süreçlerini disipline etmede işlevsel olduğu, öğrencilerin ön
bilgi ve deneyimlerini imgeleme ve düşünsel süreçlerde işe koşabildikleri bulgulanmıştır.
Tarihsel kaynaklarla iletişime girerek tarihsel düşünme süreçleriyle meşgul olan öğrencilerin
karşılaşabilecekleri güçlükleri aşmanın ve bu doğrultuda kazandırılacak becerilerin
sağlıklı bir pedagojik zemine oturtulmasının öğretmenin destekleyici bir rol üstlenmesi ile
mümkün olabileceği ileri sürülmüştür.
English
The aim of this research is to understand how sixth grade students use their imagination
skills in the historical thinking process and, by doing so, how they construct the past. In
this respect, first, an exhibition/museum was visited in the context of social studies during
history lessons in a primary school in Kadıköy district in ıstanbul. Then, the students
were asked to draw their construction of the past in their imagination using historical
sources. Nine products/illustrations were selected as a sample according to purposive
sampling method. Resulting data were analyzed using the document analysis technique
which is one of the qualitative research approaches. As a result of this analysis, although
some anachronistic data were found, it was seen that most students have the ability to reconstruct
the past appropriate to the historical context using the historical sources, which
are effective in the process of disciplining students' historical imagination. The pupils have
the ability to use their former knowledge and experiences during their imagination and
thinking processes. It is asserted that the supportive role of the teacher plays a key role
in both preparing students to overcome the obstacles that they face while they are in the
process of historical thinking through the usage of historical sources and basing these
kinds of skills on a healthy pedagogical ground.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Dursun DİLEK*
* Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Sosyal Alanlar Bölümü, Tarih Eğitimi Anabilim
Dalı Öğretim Üyesi.
Anahtar Kelimeler: İlköğretim Öğrencileri, Tarihsel Düşünme, Tarihsel İmgelem, Geçmiş Kurgusu - Primary Pupils, Historical Th inking, Historical Imagination, Construction of the Past
Tromso Sosyal Zeka Ölçeği Türkçe Formunun Faktör Yapısı, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmasİ - The Validity, Reliability and Factorial Structure of the Turkish Version of the Tromso Social Intelligence Scale
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu çalışmanın amacı Silvera, Martinussen ve Dahl (2001) tarafından geliştirilen Tromso
Sosyal Zekâ Ölçeği (TSZÖ)’nin Türk üniversite öğrencileri için geçerlik güvenirliğini incelemektir.
Araştırmaya Sakarya Üniversitesinin farklı bölümlerinde okuyan 719 öğrenci
katılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğine açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile bakılmıştır.
Ölçüt geçerliğini sınamak amacıyla sosyal beceri envanteri ile korelasyonuna bakılmıştır.
Ölçeğin güvenirliği ise iç tutarlılık, test yarılama ve test tekrar test yöntemleriyle hesaplanmıştır.
Yapılan faktör analizi sonucunda TSIS, orijinaline benzer şekilde üç faktörlü
bir yapı ortaya çıkmıştır. Uyum geçerliği bağlamında sosyal beceri envanteri ile TSZÖ
arasında .51 korelasyon bulunmuştur. Ölçeğin iç tutarlılık kat sayısı .83, test tekrar test
.80 ve test yarılama sonucu .75 olarak bulunmuştur. TSZÖ’nün Türk üniversite öğrencilerinin
sosyal zekâ düzeyini ölçebilmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir
araç olduğu belirlenmiştir.
English
The purpose of the present study was to investigate the reliability and validity of the
Turkish version of the Tromso Social Intelligence Scale (TSIS) developed by Silvera,
Martinussen, and Dahl (2001). 719 students from Sakarya University participated in the
study. Construct validity and criterion related validity and reliability were assessed. Factor
analysis for Turkish university students yielded three factor solutions as the original TSIS.
Correlation coeffi cient of the Social Skills Inventory with the TSIS was .51. Cronbach
alpha, test-retest and split half reliability coefficients were .83, .80, and .75 respectively.
Overall results of this study showed that this scale is capable enough to measure social
intelligence among university students in a valid and reliable way.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Tayfun DOĞAN*, Bayram ÇETİN**
* Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Görevlisi.
** Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Zekâ, Sosyal Zekâ Ölçeği, Güvenirlik, Geçerlik - Social Intelligence, Social Intelligence Scale, Reliability, Validity
Türkiye’de Öğretmen Yetiştirmede
Coğrafya Eğitiminin Sorunları ve
Öneriler - The Problems of Geography Education and Some Suggestions
Özü Görüntüle
Türkçe
Türkiye’de öğretmen yetiştirme programları incelendiğinde coğrafya eğitiminin özellikle
coğrafya, sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenliği gibi programlarda yapıldığı görülmektedir.
Bu programlarda, coğrafya eğitimi ile öğretmen adaylarına alan bilgisi, genel kültür ve
alan eğitimi becerileri kazandırılmaya çalışılmaktadır. Coğrafya eğitiminde başarılı olunabilmesi
için bu eğitimin sorunlarının belirlenmesi ve çözümler üretilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmada, Türkiye’nin on bir farklı üniversitesinden kendisine ulaşılabilen on
altı gönüllü öğretim elemanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler
betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda; öğretim elemanlarının
coğrafya eğitimi konusunda yetersiz oldukları, programlardan bazı coğrafya derslerinin
kaldırılmasının coğrafya eğitimi açısından olumsuz olduğu, öğretmen adaylarının hazır
bulunuşluk düzeylerinin düşük olduğu gibi coğrafya eğitiminin kimi sorunları ve çözüm
önerileri tespit edilmiştir. Araştırmanın coğrafya eğitiminde daha nitelikli öğretmenler
yetiştirilmesine katkı sağlaması umulmaktadır.
English
When teacher education programs in Turkey are scrutinized in detail, it can be seen that
geography education is included in the teacher training programs of Geography, Primary
School, and Social Studies. These programs aim to provide field knowledge, general culture,
and field teaching skills. The success of geography teaching depends on defining the
problems and suggesting solutions for these problems. In this study, 16 volunteer instructors
from eleven different universities were taken as participants and semi-structured interviews
were carried out with the group. The data obtained were analyzed by descriptive
analysis techniques. Some problems on geography education were identified and possible
solutions to those problems were suggested. The main problems are that instructors are
not sufficient in geography education; that the removal of some geography courses negatively
affects geography education; and that teacher trainees in the field have low motivation.
It is hoped that the study will shed some light on training more skilful teachers in
geography education.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Nazlı GÖKÇE*
* Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Öğretim Üyesi.
Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Öğretmen Yetiştirme, Coğrafya Eğitiminin Sorunları - Geography Education, Teacher Training, Problems of Geography Education
Bir İletişim ve Çatışma Çözme Beceri
Eğitimi Programı’nın Üniversite
Öğrencilerinin Sosyotropi Düzeylerine
Etkisi - The Effects of a Communication and Confl ict Resolution Skill Training Program on Sociotropy Levels of University Students
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu araştırmada araştırmacı tarafından geliştirilen “İletişim ve Çatışma Çözme Beceri
Eğitimi Programı’nın” üniversite öğrencilerinin sosyotropi düzeyleri üzerindeki etkisi
incelenmiştir. Çalışma grubu, sosyotropi düzeyi yüksek olan ve programa gönüllü olarak
katılmak isteyen otuziki öğrenciden oluşturulmuştur. Araştırma deseni olarak kontrol
gruplu ön test son test model kullanılmış ve onaltı birey deney, onaltı birey de kontrol
grubuna alınmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin sosyotropi düzeyleri Şahin, Ulusoy
ve Şahin (1993) tarafından Türkiye uyarlaması yapılan Sosyotropi-Otonomi Ölçeği’nin
“Sosyotropi alt ölçeği” ile ölçülmüştür. Verilerin analizinde İlişkisiz Örneklemler İçin t
Testi, İlişkili Örneklemler İçin t Testi ve İlişkili Örneklemler İçin Tek Yönlü ANOVA
Testi (Repeated Measures) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları; Beceri Eğitimi
Programı’na katılan üniversite öğrencilerinin sosyotropi düzeylerinin, programa katılmayan
öğrencilerin sosyotropi düzeylerinden daha düşük olduğunu ortaya koymuştur.
Kontrol grubunun ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir.
Programın bitişinden üç ve altı ay sonra deney grubunda yapılan izleme çalışmasında
Sosyotropi alt ölçeği son test puanları ile I. ve II. izleme testi puanları arasında anlamlı
bir farklılığın bulunmadığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular, İletişim ve Çatışma Çözme
Beceri Eğitimi Programı’nın üniversite öğrencilerinin sosyotropi düzeylerini olumlu
yönde etkilediği şeklindedir.
English
In this study, the effect of a Communication and Conflict Resolution Skill Training Program
on sociotropy levels of university students were investigated. The working group was
consisted of thirty two voluntary university students. A pre-test and post-test model was
used with control group and experimental group, each consisting of sixteen individuals.
University students' sociotropy levels were measured by the Sociotropy-Autonomy Scale
which was adapted to Turkish by ?ahin, Ulusoy and ?ahin (1993). The data were analyzed
with independent samples t-test, paired samples t-test and one-way ANOVA for repeated
measures techniques. Data handled in this research had shown that university students
who participated in the ten sessions of communication and conflict resolution skill training
program had lower levels of sociotropy than the other individuals who had not participated
in the training program. Th ere was no significant change on the sociotropy levels
of the control group. After three and six months, one-way ANOVA for repeated measures
technique was used for the experimental group and it was found that there was no significant relationship between sociotropy levels of post-test scores and follow up scores. The
findings had shown that the communication and conflict resolution skill training program
had positive effects on the levels of sociotropy amnong university students.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: T. Fikret KARAHAN*
* Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Psikolojik Danışma ve Rehberlik
Anabilim Dalı Öğretim Üyesi.
Anahtar Kelimeler: Sosyotropi, İletişim ve Çatışma Çözme Beceri Eğitimi Programı, Üniversite Öğrencisi - Sociotropy, Communication and Conflict Resolution Skill Training Program, University
Student
Görme Engellilerde Erken Çocukluk
Özel Eğitimi: Sorunlar ve Çözümler - Early Childhood Special Education for Children with Visual Impairments: Problems and Solutions
Özü Görüntüle
Türkçe
Görme engelli bebeklerin ve küçük çocukların gelişimsel gerilikler gösterdiklerini ortaya
koyan araştırmalar, bu grupta yer alan çocuklara yönelik erken çocukluk özel eğitimi
çalışmalarına hız kazandırmıştır. Bu araştırmalar etkili erken çocukluk özel eğitimi müdahalelerinin
geliştirilmesinde rol oynayan bileşenlerin, hizmetlerin bireyselleştirilmesinden
personel yetiştirmeye kadar geniş bir yelpazede yer aldığını göstermekte ancak
uygulamalarda birtakım sınırlılıkların olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, söz konusu
bileşenler ve bu bileşenlere ilişkin uygulamada karşılaşılan sınırlılıklar incelenmiş ve bu
sınırlılıkları ortadan kaldırmaya ilişkin çözüm önerileri geliştirilmiştir. Bu amaca yönelik
olarak görme engelli bebeklere ve küçük çocuklara ilişkin geniş bir alan yazın taraması yapılarak
programların etkililiğini belirleyen önemli bileşenler belirlenmiştir. Görme engelli
çocukların gelişimsel sorunları, programlarda desteklenen gelişim alanları, alanda çalışan
uzmanlar, gelişimin değerlendirilmesi ve kaynaştırma uygulamaları olarak saptanan bu
bileşenlerin, görme engelli bebeklere ve çocuklara yönelik geliştirilen programlarda ne
şekilde ele alınmasına ilişkin öneriler geliştirilmiştir. Bu yaklaşımla görme engelli küçük
çocuklar için erken çocukluk özel eğitimi müdahalelerinde izlenecek yola ilişkin bir bakış
açısı oluşturmak hedefl enmiştir.
English
Studies showing developmental delays in infants and children with visual impairments
have triggered early childhood special education studies for this population. Early childhood
special education guidelines for visually impaired infants and children range from
individualized services to personnel preparation issues while all display certain limitations
in practice. Th is study focuses on the problems faced in the implementation of these
guidelines and some possible solutions regarding these limitations, in light of a thorough
literature review. Th ese guidelines included steps to be taken in determining the developmental
patterns of visually impaired young children, providing instruction in all areas of
development, personnel preparation, assessment and evaluation as well as mainstreaming
practices and several solutions to overcome barriers were proposed. Th is discussion is believed
to shed light on planning and implementing eff ective support services for infants
and children with visual impairments.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: A. Dolunay KESİKTAŞ*
* Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi Uzmanı
Anahtar Kelimeler: Görme Engeli, Erken Çocukluk Özel Eğitimi, Program Bileşenleri - Visual Impairment, Early Childhood Special Education, Program Guidelines
Çoklu Zekâ Kuramı ile İlgili Türkçe
Çalışmaların İçerik Analizi - Content Analysis of Turkish Studies about the Multiple Intelligences Theory
Özü Görüntüle
Türkçe
Son yıllarda ülkemizde çoklu zekâ kuramının (ÇZK) okullardaki uygulanmasını ele alan
çalışmalar artış göstermiştir. Bu çalışmaların periyodik olarak ve sistematik bir şekilde
analiz edilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu sayede, ÇZK’nın Türk eğitim sistemine
yansıması hakkında kapsamlı bir fikir edinilmiş olacak, ÇZK’ya ilgi duyan yeni veya deneyimli
araştırmacıların var olan çalışmalardan haberdar olmaları sağlanacak ve eğitim
bilimcilerin bu yayınlara ilişkin bilimsel tartışma ve sorgulama yapmalarına ışık tutulmuş
olunacaktır. Bu araştırmada, ÇZK ile ilgili 1999-2007 yılları arasında Yüksek Öğretim
Kurumu Ulusal Tez Merkezinde indekslenen yüksek lisans ve doktora tezleri ile ULAKBİM
Sosyal Bilimler Veri Tabanında indekslenen ulusal dergilerdeki araştırma makaleleri
çeşitli değişkenler açısından içeriksel olarak analiz edilmiştir. İçerik analizi, basılı, görsel
vb. materyallerin sistematik bir şekilde taranarak belli kategoriler bakımından tematik
olarak analiz edilmesini kapsar. Çalışma kapsamına dâhil edilen yüksek lisans tezleri
(n=71), doktora tezleri (n=8) ve araştırma makaleleri (n=18) toplam 25 “tema” çerçevesinde
analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, çalışmaların büyük bir bölümü 2006
yılında (% 44,3) Ankara ilinde (% 28,9) bayan araştırmacılar (% 60,8) tarafından ÇZK’nın
fen bilgisi dersindeki (% 25,8) kullanımının ilköğretim öğrencilerinin başarılarına ve tutumlarına
etkisini (% 56,7) incelemek üzere yüksek lisans düzeyinde (% 73,2) ve deneysel
desende (% 63,9) gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, “Çocukların çoklu
zekâ alanları nasıl geliştirilebilir?” sorusuna yönelik olarak daha fazla sayıda nitel çalışmaya
gereksinim vardır.
English
Recently, there has been a significant increase in the number of multiple intelligences
(MI) studies in Turkey. Consequently, a systematic analysis of these studies is crucial in
order to be able to see the present situation and future trends in the field of education. By
this way, it is also hoped that the current analysis will offer an avenue for experienced educators
to start dialogues about the use of the MI theory and will provide some guidance
to especially new researchers interested in conducting a study on the application of the
MI theory in schools. In this research, studies of the multiple intelligences (MI) theory
(i.e., master's theses and doctoral dissertations that are indexed by the Higher Education
Council's National Thesis Center as well as research articles that are published in the journals
indexed by the ULAKBIM Social Sciences Database) between the years of 1999 and
2007 were analyzed with regard to various variables in terms of their content. The studies
that were included in this research (i.e., 71 master's theses, 8 doctoral dissertations, and
18 research articles) were analyzed based on 25 themes. According to the results, most
studies were conducted in the form of master's theses (73.2%) during the year of 2006
(44.3%) in Ankara (28.9%) by female researchers (60.8%) empirically (63.9%) with the
aim of finding out the effect of the MI theory on elementary students' (56.7%) academic
achievement in and attitudes towards science (25.8%). The study concludes that more
qualitative studies are needed concerning the question of “how can children's multiple
intelligences be developed?”
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Ahmet SABAN*
* Selçuk Üniversitesi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Öğretim Üyesi
Anahtar Kelimeler: Çoklu Zekâ Kuramı, İçerik Analizi, Türkiye’de Yapılmış ve Türkçe Yazılmış Çalışmalar - The Multiple Intelligences Theory, Content Analysis, Studies Done in Turkey and Written
in Turkish.
İnsan Onuruna Saygı Değerinin
Kazandırılmasında Örtük Program:
Düşük ve Yüksek Okul Yaşam
Kalitesine Sahip İki İlköğretim
Okulunda Nitel Bir Çalışma - Hidden Curriculum on Gaining the Value of Respect for Human Dignity: A Qualitative Study in Two Elementary Schools in Adana
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu çalışmada, Adana ili merkez ilçesindeki (Seyhan) iki ilköğretim okulunda temel demokratik
değerlerden olan insan onuruna saygı değerinin kazanılması sürecinde örtük
programın işlevinin ayrıntılı bir şekilde irdelenmesi amaçlanmıştır. Nitel durum çalışması
olarak desenlenen araştırma, biri düşük, diğeri yüksek yaşam kalitesine sahip iki ilköğretim
okulunda gerçekleştirilen sınıf içi ve sınıf dışı gözlemleri ile öğretmen ve öğrenci
görüşmeleriyle yürütülmüştür. İki okulda dört ay süren gözlemler ve görüşmeler aracılığıyla
toplanan veriler üzerinde içerik analizleri yapılmıştır. Ulaşılan sonuçlar, dozu farklı
olmakla birlikte, her iki okuldaki örtük programın insan onuruna saygı değerine uymayan
özellikler taşıdığını göstermiştir. Ancak araştırmada ele alınan değişkenlerin çoğu bakımından,
düşük okul yaşam kalitesi düzeyine sahip okuldaki örtük program insan onuruna
yakışmayan özellikleri daha çok barındırmaktadır. Buna paralel olarak bu okuldaki öğrencilerin
de insan onuruna saygıya uymayan davranışları daha sık sergiledikleri belirlenmiştir.
Bu bağlamda, okuldaki örtük programı oluşturan unsurların birbiriyle karşılıklı ilişki
içerisinde bulunduğu; öğrencilerin bulundukları ortamın özelliklerine paralel davranışlar
sergilediği, öğrenciler problem davranışlar sergiledikçe öğretmenlerin daha da antidemokratik
tepkilerde bulunduğu söylenebilir.
English
The main purpose of this study is to investigate the functions of hidden curriculum on
respect for human dignity which is one of the basic democratic values in detail in two elementary
schools with low and high quality school life in Adana-Turkey. In this case study,
the data were gathered through observations and interviews from teachers and students.
Content analysis was used to analyze the data which were gathered the schools for four
months. As a result, although its intensity is different, the hidden curriculums in both
schools have inappropriate features for democratic values. For most variables taken into
consideration in the study, the hidden curriculum in the school with low quality life has
more inappropriate features of respect for human dignity. And also, students in this school
showed more frequent misbehaviors regarding respect for human dignity. Therefore it
can be said that all sides of the hidden curriculum have mutual relations with each other,
that students show parallel behaviors to the environment of the school and that the more
students show misbehaviors, the more teachers show antidemocratic responses.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Mediha SARI*, Ahmet DOĞANAY**
* Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Eğitim Programları ve Öğretim Ana
Bilim Dalı Öğretim Görevlisi
** Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Eğitim Programları ve Öğretim Ana
Bilim Öğretim Üyesi
Anahtar Kelimeler: Örtük Program, Okul Yaşam Kalitesi, Demokratik Değerler, İnsan Onuruna Saygı - Hidden Curriculum, Quality of School Life, Democratic Values, Respect for Human
Dignity
İki Binli Yıllarda Türkiye’deki Eğitim
Teknolojisi Araştırmalarında Gözlenen
Eğilimler - Current Trends in Educational Technology Research in Turkey in the New Millennium
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu çalışmada, Türkiye’de 2000-2007 yılları arasında eğitim teknolojisi alanında tamamlanmış
olan 259 yüksek lisans tezi biçim, içerik ve yöntem boyutlarıyla değerlendirilmiştir.
Sonuçlar göstermektedir ki eğitim teknolojisi araştırmalarının nicelik ve niteliği, yıllara
ve üniversitelere göre önemli ölçüde farklılaşmaktadır. Paradigmatik olarak nicel araştırmalar
büyük bir çoğunluğu oluşturmakta, nitel araştırmaların oranı dörtte bir düzeyinde
kalmaktadır. Araştırmaların yüzde sekseni tarama modelinde yapılmış, veri toplama aracı
olarak anketler, testler ve ölçekler kullanılmıştır. İncelenen her dört tezin üçünde örneklem,
yetişkinlerden ve üniversite öğrencilerinden oluşmuştur. Veriler çözümlenirken
genelde betimsel istatistik tekniklerinden yararlanılmış, sınırlı sayıdaki deneysel araştırmada
orta düzey yordamsal teknikler işe koşulmuştur. En çok araştırılan konular arasında
bilgisayar destekli öğretim, alternatif öğretme-öğrenme yaklaşımları, web destekli öğrenme,
eğitsel teknoloji kullanımında yaşanan sorunlar, internet tabanlı öğrenme ve uzaktan
eğitim başta gelmektedir.
English
This study examined 259 master's theses in the field of educational technology completed
in Turkey during 2000-2007. The results suggested that quantity and quality of educational
technology research varied according to years and universities. A great majority
of the theses employed quantitative paradigm, and qualitative studies made about one
fourth of the total studies. Approximately 80 % of the theses were based on descriptive
models using questionnaires, tests, and scales as data gathering instruments. The samples
included university students in three out of every four theses. A significant majority of the
theses employed descriptive statistical techniques and only a limited number of experimental
theses conducted inferential statistical analyses. Th emost frequently investigated
topics were computer-assisted instruction, alternative teaching and learning approaches,
web-based learning, difficulties in integrating information technologies into educational
practice, Internet-based learning, and distance education.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Ali ŞİMŞEK*, Nilgün ÖZDAMAR**, Ömer UYSAL***,
Kadriye KOBAK****, Cem BERK*****,
Tuğba KILIÇER******, Harun ÇİĞDEM*******
* Anadolu Üniversitesi, İletişim Bilimleri Fakültesi, İletişim Bölümü Öğretim Üyesi.
** Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Uzaktan Eğitim Bölümü Araştırma Görevlisi.
*** Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Öğretim
Görevlisi.
**** Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Anabilim Dalı Doktora Öğrencisi.
***** Anadolu Üniversitesi, İletişim Bilimleri Fakültesi, İletişim Bölümü Öğrencisi.
****** Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Araştırma Görevlisi.
******* Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Anabilim Dalı
Doktora Öğrencisi.
Anahtar Kelimeler: Eğitim Teknolojisi Araştırmaları, Tez Değerlendirme, Eğitim Teknolojisi Yüksek Lisans
Tezleri - Educational Technology Research, Evaluation of Theses, Master Th eses of Educational
Technology
Psikoşiddet (Mobbing) Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması - The Validity and Reliability of the Mobbing Scale (MS)
Özü Görüntüle
Türkçe
Bu araştırmanın amacı Psikoşiddet (Mobbing) Ölçeği’ni geliştirmek ve geçerlik, güvenirlik
analizlerini yapmaktır. Araştırmanın örneklemini, Sakarya ve Bursa illerinde görev
yapan 515 kamu görevlisi oluşturmaktadır. Yapılan faktör analizi sonucunda toplam
varyansın % 59,97’sini açıklayan, yirmi üç madde ve dört alt boyuttan oluşan bir ölçme
aracı elde edilmiştir. Bu alt boyutlar sırasıyla aşağılanma, ayrımcılık, cinsel taciz ve iletişim
engelleridir. Ölçeğin faktör yükleri .77 ile .91 arasında değişmektedir. İç tutarlılık güvenirlik
katvsayıları aşağılanma için .91, ayrımcılık için .77, cinsel taciz için .79 ve iletişim
engelleri için .79 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin test tekrar test güvenirlik katsayıları ise
aşağılanma için .91, ayrımcılık için .78, cinsel taciz için .82 ve iletişim engelleri için .82
olarak bulunmuştur. Madde analizi sonucunda alt ölçeklerin madde toplam puan korelasyonlarının
.54 ile .78 arasında değiştiği görülmüştür. Bu bulgulara dayanarak PÖ’nün iş
yerlerinde kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.
English
The aim of this research is to develop the Mobbing Scale and examine its validity and
reliability. The sample of the study consisted of 515 persons from Sakarya and Bursa. In
this study, construct validity, internal consistency, test-retest reliability, and item analysis
of the scale were examined. As a result of factor analysis for construct validity, four factors
have emerged which are named humiliation, discrimination, sexual harassment, and
communication barriers. These subscales consist of 23 items and account for the 59.97%
of the total variance. The internal consistency reliability coeffi cients were .91 for humiliation,
.77 for discrimination, .79 for sexual harassment, and .79 for communication barriers.
Findings also demonstrated that item-total correlations ranged from .54 to .78.
Test-retest reliability coeffi cients were .78 and .91 for four subscales, respectively. Th e
item-total correlations ranged from .54 to .78. According to these findings the Mobbing
Scale can be regarded as a valid and reliable instrument that could be used in the field of
education and psychology.
Cilt / Sayı:
9/2 Bahar 2009 - 9/2 Spring 2009
Yazar: Erkan YAMAN*
* Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi
Anahtar Kelimeler: Psikoşiddet (Mobbing), Geçerlik, Güvenirlik - Mobbing, Validity, Reliability